Where in the world are Erwin & Miek?

Cuba is one big open air musuem. Not just because of the brilliant old cars still on the road, which never ceases to delight us, but also because of the many revolutionary slogans and portraits you see painted on signs and buildings along the way. A very nice addition to the real museums about the revolution, like the one in Havana and like the little museum in Playa Giron, on the Bay of Pigs, about the attack that took place there. After we left Viñales, we spent two days there (on the Bay, not in the museum). The longer you are in Cuba, or rather, the longer you’re traveling, the more Americans look like vilains. Because they came out to help fight the deciding battle in 1902, after the Cubans had fought the Spaniards for over 30 years and almost defeated them, they thought they could base military personnel in Cuba permanently. And when Castro ended the regime of American backed dictator Batista, they tried to get rid of him in many ways. Among others, by having an army of some 1400 mercenaries attack at the Bay of Pigs. Even though Castro and his friends’ ideas were so sympathetic in the beginning: on the 20 item action list they produced shortly after their victory in 1959 they did not only put the obvious stuff like ‘land reform’ or the useful like a literacy campaign (that was very succesfully executed, by the way), but also cultural items like ‘promoting Cuban film’ and ‘hosting the World Fair in Cuba’. I’m not sure if they managed that last item, but I think it’s very cute…

Of course the revolution has a nasty downside and that is all too obvious when you travel. The highway in Cuba (there’s only one) is special. It’s about 2 x 3 lanes wide (hard to tell exactly as there are hardly any lines), it’s full of cracks and potholes, en there’s hardly anyone on it. If you don’t count bicycles, pedestrians, and ox or horse carts, you practically have the road to yourself. Because so few people own a car, there are many hitchhikers. But because there’s so few cars, they spend a lot of time waiting for a ride…

Roberto, a lobster fisherman who travels every 10 days from Cienfuegos to Trinidad, over 80 km, had been waiting by the side of the road for five hours when we picked him up. He works for 7 days, and then has 3 days off. Beyond that schedule he does not have any holidays. The company he works for is - of course - state-owned and he earns less than 15 euros per month. But he does get 10 kilos of lobster every month, which he tries to sell to local restaurants for some extra cash. His wife works in a cigar factory and crochets tablecloths and scarves in her spare time which she sells on the market to make some extra money. They gave us some very good coffee after we delivered Roberto to his home (his father works on a coffee plantation). And our biggest problem is that you can’t get a decent cappuchino anywhere in Cuba… and that’s how we learn to put things into perspective.

Ironically enough, after a trip around the world of almost 15 months, we are now in a very touristy all-inclusive resort (including plastic bracelet, yuk!) in Varadero. The last four days of our trip… our opinion about the Cuban food & hospitality scene wasn’t very positive until now, but fortunately the Blau Varadero has rightfully earned its high position on Tripadvisor. This hotel and its bars and buffets are a lot better than what we’ve seen so far. Elsewhere, the best dessert on the menu was ‘mermelada con queso’. That means: jam with cheese. And a little dollop of jam with a slice of cheese on a saucer is exactly what you get when you order it! Tourists who ordered it asked for some bread to go with it… because that’s not even a part of it! This place we don’t mind spending some time at, they even have a small library with fresh books for me to read and sunbeds in the shade on a beautiful beach. And other than that, we will be mentally preparing ourselves - while sipping a mojito or two - for the trip home. By now we look forward to spending a little time at home. To see everyone again, hang out around the house… And then: rapidly organising our 18.000+ pictures into photo albums and start planning the next trip!

Cuba is één groot openluchtmuseum. Niet alleen vanwege de fantastische oude auto’s die er rijden - dat blijft echt zo leuk -, maar ook vanwege de vele revolutionaire kreten en portretten die je overal op borden en gebouwen langs de weg ziet. Een geweldige aanvulling op de echte musea die over de revolutie gaan, zoals dat in Havana, of het museumpje in Playa Giron, aan de Varkensbaai, over de aanval daar. Na Viñales brachten we twee dagen aan die baai door, vandaar. Hoe langer je in Cuba bent, of eigenlijk, hoe meer je reist, hoe boeviger de Amerikanen lijken. Omdat ze in 1902 na een oorlog van ruim 30 jaar tussen Cuba en Spanje, even kwamen helpen bij de beslissende slag om de Spanjaarden Cuba uit te krijgen, vonden ze dat ze wel permanent een aantal militairen in Cuba konden neerzetten. En toen Castro de door de Amerikanen gesteunde dictator Batista wist weg te werken, hebben ze hem daarna op heel veel manieren proberen weg te krijgen. Onder andere door met een leger van 1400 huurlingen in april 1961 een aanval te plegen bij de Varkensbaai… en dat terwijl de ideeën van Castro en zijn vrienden in het begin zo sympathiek waren: op de actielijst van 20 punten die ze vlak na hun overwinning in 1959 samenstelden stonden niet alleen voor de hand liggende dingen zoals de hervorming van grondbezit, nuttige dingen zoals een alfabetiseringscampagne (die ook met doorslaand succes werd uitgevoerd), maar ook culturele zaken zoals ’stimuleren van de Cubaanse film’ en ‘de wereldtentoonstelling naar Cuba halen’. Ik denk niet dat dat laatste gelukt is, maar ik vind het wel schattig.

Natuurlijk heeft de revolutie ook een nare keerzijde en dat merkten we onder andere onderweg. De snelweg in Cuba (het is er maar eentje) is bijzonder. Hij is ongeveer twee keer drie banen breed (moeilijk te zeggen, er zijn bijna geen lijnen), zit vol kuilen en barsten, en er rijdt bijna niemand. Als je de fietsen, voetgangers en ossen- en paardenkarren niet meetelt heb je de weg praktisch voor jezelf. Omdat maar zo weinig mensen een auto hebben, wordt er veel gelift. Maar ja, als er weinig auto’s zijn, sta je als lifter lang te wachten…

Roberto, een kreeftvisser die elke 10 dagen van Cienfuegos naar Trinidad moet, ruim 80 km, stond al vijf uur te wachten toen wij ‘m oppikten. Hij werkt elke keer 7 dagen en dan heeft hij 3 dagen vrij. Buiten dat schema heeft hij verder geen vakantie. Het bedrijf waar hij voor werkt is - natuurlijk - staatseigendom en hij verdient omgerekend nog geen 15 euro per maand. Maar hij krijgt wel eens per maand 10 kilo kreeft, die hij bij lokale restaurants probeert te verkopen voor wat extra cash. Zijn vrouw werkt in een sigarenfabriek en haakt in haar vrije tijd tafelkleden en sjaals, die ze op de markt verkoopt om wat bij te verdienen. Wij kregen lekkere koffie van ze toen we Roberto thuis hadden afgeleverd (zijn vader werkt op een koffieplantage). En dan is ons grootste probleem dat je in Cuba nergens een behoorlijke cappucino kunt krijgen… tja, zo leer je weer even relativeren.

Ironisch genoeg zitten wij na een wereldreis van bijna 15 maanden nu in een hypertoeristisch all-inclusive resort (inclusief armbandje, yuk!) in Varadero. De laatste vier dagen van onze reis… Onze mening over de Cubaanse horeca was tot nu toe niet echt positief, maar gelukkig blijkt Blau Varadero terecht een hoge notering bij Tripadvisor te hebben en zijn dit hotel, en de bars en buffetten, een aantal slagen beter dan wat we tot nu toe hebben meegemaakt. Elders was het beste dessert op de kaart ‘mermelada con queso’. Dat betekent: jam met kaas. En dan krijg je ook een schoteltje met een plasje jam en een plakje kaas! Toeristen die het bestelden vroegen vervolgens beteuterd om een schaaltje brood… want dat hoort er eigenlijk niet bij! Hier gaan we het wel een aantal dagen uithouden dus, ze hebben zelfs een minibibliotheekje met wat leesbaars en bedjes met parasolletjes aan een prachtig strand. En verder gaan we ons - met een mojitootje erbij - mentaal voorbereiden op de thuisreis. Inmiddels hebben we wel weer zin om even thuis te zijn. Iedereen weer zien, lekker een beetje keutelen rundumhausen… En dan: snel die 18.000+ foto’s inplakken en dan een nieuw tripje plannen!